28-02-2026: Sapo NP – Jalay town

Vandaag hadden we om 8:00 ontbijt. Ik werd om 7:00 wakker met een heerlijk krekelconcert. 

Wij hadden niet veel op de planning vandaag. De anderen zouden het kanotourtje doen, die gisteren ivm de regen was geannuleerd. Wij besloten met z’n tweeën naar het dorp te lopen. De wandeling is ruim drie km, dus mooie stukje om onze ringen van onze horloge vol te krijgen. Vannacht heeft het nog geregend, maar nu was het droog en het zonnetje liet zich zelfs zien. Dit betekende wel puffen en zweten, want de luchtvochtigheid is erg hoog. 

Toen we aankwamen in het dorp zwaaide iedereen en heette ons vrolijk welkom. We liepen door naar het gebouw van de rangers, omdat we even wat wilden drinken. Taby kwam al heel snel bij ons zitten. Hij is 14 jaar oud en sprak goed Engels. Ik had het speelgoed meegenomen en missie was om vandaag alles uit te delen, want ik heb een paar potjes honing uit Sapo meegenomen, dus er moest ruimte in de rugzak gecreëerd worden. Taby vond een springballetje wel erg leuk. Al snel kwam de man aan, die er ook was toen wij aankwamen op donderdag. Hij belde Thomas, onze gids van gisteren en die werd opgetrommeld om ons een grand tour door het dorp te geven.  Thomas woont een eindje verderop, dus die liet even op zich wachten. Ondertussen kregen we een rondleiding langs de verschillende gebouwen van de rangers en het bijenreservaat. Er was een conferentie voor de imkers aan de gang en er logeerden wel 100 personen in tentjes. We kwamen langs de “kantine” waar werd gekookt voor al deze mensen. Wat een grote pot eten waar allerlei vlees in zat, oa kippenpoten. Je merkte wel het verschil, in het dorp zijn ze blijkbaar getraind om naar bezoekers te zwaaien en gedag te zeggen. Deze mensen reageerden nauwelijks op ons.

Toen we terugkwamen bij de verzamelplaats, werd Thomas een paar minuten later afgezet met een brommer. Er zijn 6 dorpen die leven van de opbrengsten van de Eco Lodge. Blijkbaar wordt er vanuit NGO’s veel geld in gepompt. Dit blijft wat ons betreft een erg wankele constructie, want je ziet als het geld van de NGO’s wordt ingetrokken dat er in één keer een aantal dorpen waarschijnlijk vette problemen hebben. 

We liepen langs mammie, die verantwoordelijk is voor het eten in de lodge, haar huis. Het huis verderop was van de de chairlady. Deze vrouw hebben we bij aankomst ook al ontmoet als onderdeel van onze inzegening. Deze vrouw is verantwoordelijk voor alle vrouwen in het dorp. Zij ontving ons hartelijk met een knuffel. Wouter is niet erg van het knuffelen en handen geven, maar dit principe moest hij snel overboord zetten, want we hebben het halve dorp handjes geschud en ons voorgesteld. Thomas gaf aan dat we bij haar mochten lunchen, maar daar hebben we vriendelijk voor bedankt. Mijn darmen zijn weer helemaal goed, dus niet handig om het lot te tarten met morgen een reisdag voor de boeg. 

Thomas gaf ons nog wat uitleg over een aantal bomen, zoals de braziliaanse boom, die geïmporteerd is en waarvan de vruchten worden gegeten als alternatief voor cassave. Hij vond ook nog een struik waarvan de blaadjes werden gebruik tegen koorts, om beter zien en als je spierpijn hebt. Hij rolde wat blaadjes tussen zijn vingers, want hij zei dat hij het wel kon gebruiken na de wandeling van gisteren. Wij waren verbaasd dat hij spierpijn had.

We kwamen langs een huis waar vrouwen fufu aan het koken waren en rijst aan het schoonmaken. Ze hadden allemaal een mooie jurk aan en vonden het prima om een foto te maken.

De volgende stop was het huis van de burgemeester, die wordt gekozen door de overheid. De vrouw sprak geen Engels en gaf aan dat ze het fijn vond dat we even langskwamen en toen mochten we gaan. 

Inmiddels was het hele dorp uitgelopen en was ik zo door mijn speelgoed en snoep heen. Taby hielp met uitdelen en zorgde ervoor dat iedereen wat kreeg. De kinderen die voor de tweede keer langs kwamen, werden door hem streng toegesproken. Er kwam iemand met een drum naar buiten en een aantal vrouwen begonnen te dansen om mij heen. Ze vonden het helemaal leuk als ik mijn heupjes begon te bewegen en met hen mee danste. Eén man danste ook mee, maar dat kwam vooral omdat ik meedeed, dus er ontstond een jolige uitgelaten sfeer.

De laatste persoon wie we met een bezoekje moesten vereren, was John Y. Samuel, de oudste man van het dorp, die 70 was. Hij was niet meer goed te been, maar waardeerde het dat we langskwamen. Er zijn drie personen in het dorp die het voor het zeggen hebben, dus als er conflicten zijn, lossen zij dit samen op.

Thomas vertelde dat ook hij is gevlucht voor de oorlog. In dit gebied haalde ex-president Charles Taylor het hout uit het bos, waardoor het in de dorpen niet veilig was. Iedereen vluchtte in de bossen, waar ze gedurende drie jaar moesten overleven. Toen ze terugkwamen was het hele dorp platgebrand.

Inmiddels was het half twaalf geworden en tijd voor ons om terug te lopen naar de lodge, omdat we om 13:00 zouden lunchen. Wat een heerlijk begin van de dag. Kun je je voorstellen dat je in Waspik zo zou ontvangen worden? We hopen dat wij de honneurs hebben waargenomen voor de inzegening, want als we dit hele proces morgenochtend voor vertrek nog moeten doen, zijn we nog niet direct weg.

Als lunch kregen we rijst met zoete aardappelenbladeren en vis. We zijn inmiddels wel stiekem aan het dromen over een hamburger met friet als we terug zijn in Marshall.

Het is heerlijk weer, dus ik heb even in de rivier gelegen om af te  koelen, wat erg verfrissend was.  Je kan hier niet zwemmen, want de stroming is erg fors, zeker na alle regen. Wouter heeft in de cabin een tukje gedaan en ik heb in de hangmat hetzelfde gedaan. Heerlijk! We merken wel dat het klimaat van een tropisch regenwoud niet ons klimaat is,  want het feit dat alles continu klam aanvoelt en stinkt zullen we niet missen.

Hans had ontdekt dat uit de gemeenschappelijke douche meer water kwam dan uit de douche in de cabin. Ik heb daar mijn haar gewassen, want dat was niet mogelijk in onze cabin. Wij hadden deze keer de mindere kamer, geen ventilator en een niet werkend doorspoelsysteem van het toilet, maar dat is niet te vergelijken met hoe de meeste mensen hier leven. Na ruim twee weken rondreizen in Liberia, beseffen we dat de pure luxe waaraan wij gewend zijn niet vanzelfsprekend is voor heel veel mensen die hier wonen.